આપણા જીવનમાં ગુરુ નું મહત્વ | ગુરુ નું મહત્વ પર નિબંધ | ગુરુ નું મહત્વ સ્પીચ | Importance Of Guru Essay in Gujarati


ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા એ ભારતીય સંસ્કૃતિની વિશિષ્ટ વિશેષતા છે. મારા વહાલા મિત્રો, આજે આ લેખ માં ચાલો આપણે આપણા જીવનમાં ગુરુનું મહત્વ શું છે એ સમજીએ.

ગુરુનું મહત્વ અને 'ગુરુ' શબ્દનો અર્થ

ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા એ આપણા રાષ્ટ્ર અને સંસ્કૃતિની વિશિષ્ટ વિશેષતા છે. ગુરુ એ છે જે આપણામાંથી અજ્ઞાન દૂર કરે છે. આપણા શિક્ષકો આપણા ગુરુ છે. તેથી જ આપણા શિક્ષકોના ચરણોમાં કૃતજ્ઞતા અર્પણ કરવા ગુરુપૂર્ણિમાના શુભ દિવસે ‘શિક્ષક દિવસ’ ઉજવવો જોઈએ. પહેલા આપણે ‘ગુરુ’ શબ્દનો અર્થ સમજીએ. ‘ગુ’ નો અર્થ થાય છે ‘અંધકાર’ અને ‘રુ’ નો અર્થ થાય છે ‘દૂર કરવું’.ગુરુ એ આપણા જીવનમાંથી વિકારની અજ્ઞાનતાને દૂર કરીને આનંદમય જીવન કેવી રીતે જીવવું તે શીખવે છે.

આપણા જીવનમાં ત્રણ ગુરુઓ - The three Gurus in our life

1) માતા-પિતા - Parents 

આપણા માતા-પિતા, જેઓ આપણામાં સારા સંસ્કાર કેળવે છે અને સમાજ સાથે ભળવામાં મદદ કરે છે તે આપણા પ્રથમ ગુરુ છે!


આપણા માતા-પિતા આપણને બાળપણમાં બધું શીખવે છે. તેઓ આપણને સાચા અને ખોટા વિશે જાગૃત કરે છે. તેઓ આપણામાં સારી ટેવો કેળવે છે - ઉદાહરણ તરીકે…


1) સવારે વહેલા ઊઠીને પૃથ્વી માતાને પ્રણામ કરવા. શ્લોકનો પાઠ કરવો – કરગ્રે વસતે…..


2) આપણા વડીલોને શા માટે અને કેવી રીતે માન આપવું.


3) સાંજે ‘શુભમ કરોતિ’ નો પાઠ કરવો.  દીવો પ્રગટાવો, કારણ કે દીવો અંધકાર દૂર કરે છે.


4) આપણા મિત્રોને 'નમસ્કાર' (એક આદરપૂર્ણ અભિવાદન - હાથ છાતીની નજીક પકડીને જોડવા), કારણ કે ભગવાન દરેક વ્યક્તિમાં હાજર હોય છે.


5) આપણા મહેમાનોનું સ્વાગત કરવા માટે, જેમ કે ભગવાન. જ્યારે તેઓ અમારી મુલાકાત લે છે.


આપણા માતા-પિતા આપણને આ બધી બાબતો કહેતા હોવાથી તેઓ અમારા પ્રથમ ગુરુ છે.  એટલા માટે આપણે દરરોજ તેમનો આદર અને સલામ કરવો જોઈએ. હવે મને કહો કે તમારામાંથી કેટલા લોકો રોજ તમારા માતા-પિતાના ચરણ સ્પર્શ કરે છે. હવે આપણે સંકલ્પ કરીએ કે આજથી આપણે સૌ આપણા માતા-પિતાને રોજ વંદન કરીશું;  આ તેમના પ્રત્યેની સાચી કૃતજ્ઞતા છે.

2) શિક્ષકો - Teachers

આપણા શિક્ષકો, જે આપણને શ્રેષ્ઠ માનવી બનાવવા માટે ઘણું બધું શીખવે છે તે આપણા બીજા ગુરુ છે!


આપણા શિક્ષકો અમને વિવિધ વિષયોનું જ્ઞાન આપે છે. તેઓ આપણને તેમની વાર્તા શીખવે છે જે આપણા દેશભક્તિને જાગૃત કરે છે. તેઓ આપણને જીવનનો વ્યાપક દૃષ્ટિકોણ આપે છે - કે આપણે આપણા રાષ્ટ્ર માટે જીવવું જોઈએ, આપણા માટે નહીં. તેઓ આપણને મહાન ક્રાંતિકારીઓ - ભગતસિંહ, રાજગુરુ, સુખદેવ વગેરે જેવા બલિદાન આપવા કહે છે જેમણે રાષ્ટ્ર માટે પોતાનો જીવ આપી દીધો. તેઓ આપણને શીખવે છે કે "બલિદાન એ આપણા જીવનનો આધાર છે." ‘બલિદાન’નો ગુણ ધરાવતા બાળકો જ રાષ્ટ્રનું રક્ષણ કરી શકે છે.  ઇતિહાસ આપણા આદર્શ નેતાઓને નક્કી કરે છે, જેમ કે શિવાજી મહારાજ, વીર સાવરકર જેમની પાસે ‘બલિદાન’નો મહાન ગુણ હતો.  આપણે તેમને અનુસરવું જોઈએ.


“આપણા શિક્ષકો આપણને નિઃસ્વાર્થ વલણ સાથે વિવિધ વિષયો શીખવીને પ્રગતિના પંથે લઈ જાય છે!”


આપણા શિક્ષકો આપણને વિવિધ ભારતીય ભાષાઓ શીખવે છે અને આ રીતે આપણી માતૃભાષાનું ગૌરવ જાગૃત કરે છે. તેઓ આપણા પવિત્ર ગ્રંથો જેમ કે રામાયણ, મહાભારત, દાસબોધ વગેરેના અભ્યાસની પણ રુચિ પેદા કરે છે. આ દ્વારા તેઓ આપણને આપણા સંતોનો પરિચય કરાવે છે અને આપણને તેમના જેવા ઘડવાનો પ્રયાસ કરે છે.  આ ઉપરાંત, તેઓ અમને સામાજિક વિજ્ઞાન અને અર્થશાસ્ત્ર જેવા વિષયો પણ શીખવે છે અને અમને જાગૃત કરે છે કે આપણે જે સમાજમાં રહીએ છીએ તેના ઋણી છીએ.  અર્થશાસ્ત્ર દ્વારા, તેઓ આપણને ભ્રષ્ટ માધ્યમથી નહીં પણ ન્યાયી માર્ગે પૈસા કમાવવાનું શીખવે છે. આજે આપણે અવલોકન કરીએ છીએ કે આપણું આખું દેશ ભ્રષ્ટાચારથી ઘેરાયેલું છે. શિક્ષકોને લાગે છે કે આપણે આ દુઃખદ સ્થિતિ બદલવી જોઈએ.


તો મારા વિદ્યાર્થી મિત્રો, તમને સમજાયું જ હશે કે શિક્ષકો આપણને જીવનમાં ઘણા બધા મૂલ્યો શીખવે છે અને તેને વ્યવહારમાં લાવવા માટે તેઓ જરૂર પડે ત્યારે સજા કરે છે. આપણે આદર્શ જીવન જીવવું જોઈએ એ જ તેની પાછળનો ખરો હેતુ છે. કેટલાક બાળકો તેમના શિક્ષકોની મજાક ઉડાવે છે. આ એક પાપ છે. આપણે તે માટે તેમની પાસે માફી માંગવી જોઈએ અને તેઓએ અમને જે શીખવ્યું છે તેના માટે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવી જોઈએ.

3) આધ્યાત્મિક ગુરુ - The Spiritual Guru

આધ્યાત્મિક ગુરુ આપણને આપણા જીવનનો સાચો અર્થ જણાવે છે: અત્યાર સુધી, આ લેખમાં આપણે આ ભૌતિક જગતમાં આપણને માર્ગદર્શન આપનારા ગુરુઓ વિશે જોયું છે.  હવે, ચાલો આધ્યાત્મિક ગુરુ, આપણા ત્રીજા ગુરુ વિશે જોઈએ. ગુરુ દરેકના જીવનમાં દેખાય છે, જેમ કે શ્રી કૃષ્ણઅર્જુન, શ્રી રામકૃષ્ણ પરમહંસસ્વામી વિવેકાનંદ, સમર્થ રામદાસ સ્વામીશિવાજી મહારાજ એ ગુરુ-શિષ્ય સંબંધની પરંપરા છે અને આપણા રાષ્ટ્રની વિશિષ્ટતા છે.


આધ્યાત્મિક ગુરુ આપણી સાચી ઓળખ આપણને બતાવે છે. અજ્ઞાનને લીધે, આપણે એવી ખોટી છાપ હેઠળ છીએ કે આપણે માત્ર ભૌતિક શરીર છીએ; પરંતુ વાસ્તવમાં, આપણે શરીર નથી, પરંતુ આત્મા છીએ. તેનો અર્થ એ છે કે ભગવાન પોતે આપણામાં રહે છે, અને આપણી બધી ક્રિયાઓ કરે છે. જો કે, આપણા અહંકારથી ઉદ્દભવેલી અજ્ઞાનતાને કારણે, આપણને લાગે છે કે આપણે જ બધી ક્રિયાઓ કરીએ છીએ. જરા વિચારો, જો આપણો આત્મા આપણા શરીરમાંથી અલગ થઈ જશે તો શું આપણે કંઈ કરી શકીશું? તેથી, ભગવાન પોતે જ આપણી બધી ક્રિયાઓ કરે છે.  તે ખોરાક પચાવે છે.  તે લોહી બનાવે છે. આધ્યાત્મિક ગુરુ આપણને આ વાસ્તવિકતાથી વાકેફ કરે છે.


આનંદ મેળવવાની એક સરળ રીત - વ્યક્તિત્વની ખામીઓ દૂર કરવી : આપણા અહંકારને કારણે આપણે આપણી જાતને ભગવાનથી અલગ માનીએ છીએ.  તેથી જ, આપણે જીવનમાં હંમેશા નાખુશ રહીએ છીએ. તેથી જો કોઈને કોઈના જીવનમાં આધ્યાત્મિક ગુરુ જોઈએ છે, તો વ્યક્તિએ પોતાના જીવનમાં પ્રાર્થના, કૃતજ્ઞતા અને ભગવાનના નામનો જાપ કરવો જોઈએ. જ્યારે પણ આપણે કોઈ પણ કાર્ય હાથ ધરીએ ત્યારે આપણે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવી જોઈએ અને પ્રાર્થના કરવી જોઈએ.  એ કામ વધુ સારી રીતે કરવા માટે ભગવાન. ગુરુની કૃપા પ્રાપ્ત કરવા માટે, આપણે દરરોજ જે ભૂલો કરીએ છીએ તે લખવી જોઈએ અને તે ભૂલો પાછળનું મૂળ કારણ શોધવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.  આ આપણા વ્યક્તિત્વની ખામીઓને ઝડપથી દૂર કરવામાં, ભગવાનના ગુણોના પ્રવેશમાં અને આનંદની પ્રાપ્તિમાં મદદ કરશે.


હવે, ચાલો આપણે ઈશ્વરના ચરણોમાં કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરીએ અને તેમને પ્રાર્થના કરીએ કે આપણે જે સૂત્ર સમજીએ છીએ તેને અમલમાં લાવવામાં મદદ કરે.

Post a Comment

0 Comments