ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ ના પ્રકાર અને વાહન ના વર્ગો | Types of Driving Licence in Gujarati

જો તમારે કોઈપણ રસ્તા પર વાહન ચલાવવા માંગો છો તો તમારે તેના માટે ડ્રાઈવિંગ લાઈસન્સ હોવું ફરજિયાત હોય છે. ભારત માં 18 વર્ષ પછી ગમે તે વ્યક્તિ ડ્રાઈવિંગ લાઈસન્સ માટે અરજી કરી શકે છે.

ભારતમાં ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ વિના વાહન ચલાવતા હોય તો, તે વ્યક્તિ ભારે દંડ અને અન્ય પરિણામો માટે જવાબદાર હોઈ શકે છે.


ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ એ એક કાનૂની દસ્તાવેજ છે જે વ્યક્તિને ચોક્કસ વાહન ચલાવવાની પરવાનગી આપે છે. લાયસન્સ વિના કોઈપણ વાહન ચલાવવાથી તમે નાણાકીય વળતર અને ગેરલાયકાત સહિતની મુશ્કેલીમાં આવી શકો છો.


Driving licence


ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ શા માટે મહત્વનું છે?

ભારતમાં ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ એ રસ્તા પર વાહનની ચોક્કસ કેટેગરી, એટલે કે ટુ-વ્હીલર, ફોર-વ્હીલર અથવા કોમર્શિયલ વાહન તેમજ પ્રાદેશિક સીમાઓમાં ચલાવવાની પરવાનગી છે. તમારું ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ એ તમારી કાર, ટ્રક, બસ, બાઇક વગેરે ચલાવવા માટે ભારત સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ એક સત્તાવાર દસ્તાવેજ છે. તે અધિકૃત અથવા સ્પષ્ટપણે સૂચવે છે કે માલિક વાહન કેવી રીતે ચલાવવું તે જાણે છે અને ટ્રાફિક નિયમો અને નિયમોનું પાલન કરતા પરીક્ષણોમાંથી પસાર થયા છે.


ડ્રાઇવિંગ આપણા જીવનમાં આરામ અને સગવડ લાવે છે પરંતુ તેનાથી કોઈપણ તૃતીય પક્ષને કોઈ નુકસાન ન થવું જોઈએ. આને ધ્યાનમાં રાખીને, 18 વર્ષથી વધુ વયના પુખ્ત વયના લોકો ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ મેળવવા માટે હકદાર છે. આ ઉંમરની નીચેની કોઈપણ વ્યક્તિને વાહન ચલાવવાની પરવાનગી નથી. ઉલ્લંઘનના કિસ્સામાં, ઉમેદવારના માતાપિતા કાયદેસર રીતે જવાબદાર હોઈ શકે છે.



આ પણ વાંચો : 

ભારતમાં ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ ના પ્રકાર (Types of Driving Licence in India)

તમે કોઈપણ પ્રકારના વાહન ચલાવવાની કુશળતામાં નિપુણતા મેળવી શકો છો પરંતુ કાયદેસર રીતે તમે તેને રસ્તા પર વાપરવા માટે મૂકી શકતા નથી સિવાય કે તમારી પાસે લાઇસન્સ હોય. ભારતમાં, RTO દ્વારા ઉપલબ્ધ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સના પ્રકાર નીચે મુજબ છે.

લર્નર લાઇસન્સ (Learners Licence)

તમે તમારું કાયમી લાઇસન્સ મેળવો તે પહેલાં, રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ ઓથોરિટી તમને શીખનારનું લાઇસન્સ આપે છે. તેની માન્યતા માત્ર 6-મહિના સુધી છે; જે સૂચવે છે કે તમારે આ સમયમર્યાદામાં તમારી ડ્રાઇવિંગ કુશળતાથી શીખી શકો છો.


છ મહિના તમને જે તે વાહન ચલાવતા શીખવા માટે આપવામાં આવે છે અને લર્નર લાઇસન્સ મેળવ્યા પછી તમે પાકું લાઇસન્સ માટે અરજી કરી શકો છો.

કાયમી લાઇસન્સ (Permanent Licence)

6-મહિનાનો વેઇટિંગ પિરિયડ પૂરો થતાંની સાથે જ RTO અરજદારને કાયમી લાઇસન્સ આપે છે. અરજદારની ઉંમર 18 વર્ષની હોવી જોઈએ અને તેણે ડ્રાઇવિંગની પરીક્ષા પાસ કરેલી હોવી જોઈએ. ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ ની અરજી કરવાની પ્રક્રિયા ઓનલાઈન કરવામાં આવે છે અને તેથી સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ અને મુશ્કેલી-મુક્ત છે.


કાર અને બાઇક જેવા ખાનગી વાહનો માટે કાયમી લાઇસન્સ આપવામાં આવે છે. કાયમી ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ જારી કરવાનો અર્થ એ છે કે અરજદારની ડ્રાઇવિંગ કૌશલ્ય વિશે ઓથોરિટી RTOને ખાતરી આપવામાં આવે છે.


જેમ કે જ્યારે આપણને લાગે છે કે બાળક તેની જાતે ચાલી શકે છે, ત્યારે જ આપણે તેને દુનિયા ની શોધ કરવા માટે છોડી દઈએ છીએ. ત્યાં સુધી અમે કોઈપણ પ્રકારના નુકસાનને રોકવા માટે વધારાની કાળજી લેવાનું વલણ રાખીએ છીએ.

કોમર્શિયલ ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ (Commercial Driving licence)

આ પ્રકારનું લાઇસન્સ ડ્રાઇવરને ભારે વાહનો ચલાવવા માટે અધિકૃત કરે છે. આવા વાહનનો ઉપયોગ મુસાફરો અથવા માલસામાનના પરિવહન માટે થાય છે. કોમર્શિયલ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ માટે અરજી કરવા માટે લઘુત્તમ પાત્રતા માપદંડ થોડો અલગ છે. અહીં, ઉમેદવારે 8મા ધોરણની પરીક્ષા પાસ કરેલી હોવી જોઈએ.


કોમર્શિયલ વાહન ચાલકની જવાબદારી વધારે છે કારણ કે તેઓ માત્ર તેમની સુરક્ષા માટે જ નહીં પરંતુ અન્ય લોકો માટે પણ જવાબદાર છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રાઇવિંગ પરમિટ (International Driving Permit)

જ્યારે અરજદાર આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ માટે ઇચ્છે છે ત્યારે તેનો અર્થ એવો થાય છે કે વ્યક્તિ વિદેશી જમીન પર કોઈપણ વાહન ચલાવવા માટે લાયક છે.


જો કે, જો તમારી પાસે પહેલેથી જ કાયમી ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ હોય તો જ તે જારી કરી શકાય છે. તમારા ડ્રાઇવરના લાયસન્સથી વિપરીત, IDP (આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રાઈવિંગ પરમીટ) ની માન્યતા માત્ર 1 વર્ષ માટે છે. અને સમાપ્તિ પર, વ્યક્તિએ ફરીથી અરજી કરવાની જરૂર પડશે.


ભારતમાં ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ કેટેગરી અને વાહનોના વર્ગ

અહીં ભારતમાં ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સની શ્રેણીઓ અને વાહનોના વર્ગની વિગતો છે.


લાઇસન્સ ના વર્ગો

વાહનના પ્રકાર

MC 50cc

જે વાહનોની એન્જિન ક્ષમતા 50cc અથવા તેનાથી ઓછી છે.

LMV-NT

જીપ અને મોટર કાર જેવા વાહનો લાઇટ મોટર વ્હીકલ કેટેગરીમાં આવે છે પરંતુ તે નોન-ટ્રાન્સપોર્ટ ક્લાસના છે.

FVG/MCWOG

ગિયર વગરના વાહનો આ શ્રેણીમાં આવે છે જેમ કે સ્કૂટર અને મોપેડ.

MCX50CC

મોટરસાઇકલ જેવા વાહનો જેમની એન્જિન ક્ષમતા 50CC કે તેથી વધુ છે.

MCWG

ગિયર સાથે અને ગિયર વગરના મોટરસાઇકલ જેવા વાહનો આ શ્રેણી હેઠળ આવે છે.

HGMV

ટ્રેલર, મોટી ટ્રકો અને માલસામાનના પરિવહન માટે વપરાતા અન્ય સમાન વાહનો જેવા વાહનો HGMV ની શ્રેણીમાં આવે છે.

HPMV

જે વાહનો વ્યાપારી હેતુ માટે ચાલે છે અને મુસાફરોને લઈ જવા માટે ઓલ ઈન્ડિયા પરમિટ ધરાવે છે તે HPMV શ્રેણી હેઠળ આવે છે.


ડ્રાઇવિંગ એ આપણી જીવનનો આવશ્યક ભાગ બની ગયો છે.  કેટલાક કામ પર પહોંચવા અને રોજિંદા કાર્યોનું સંચાલન કરવા માટે ડ્રાઇવ કરે છે જ્યારે અન્ય તેમની નોકરીના ભાગ રૂપે ડ્રાઇવ કરે છે.  કારણ ગમે તે હોય, કોઈપણ વ્યક્તિ જે રસ્તા પર વાહન ચલાવવા માંગતી હોય તેણે તેના વાહનના વર્ગ પ્રમાણે લાયસન્સ હોવું જોઈએ.


ડ્રાઈવિંગ લાઇસન્સ ન હોવાની ખામીઓ

ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ તમને કાયદેસર રીતે તમારા વાહનને રસ્તા પર ચલાવવાની મંજૂરી આપે છે.  તે ભારત સરકારની સંબંધિત પરમિટ છે અને તેથી તે ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ વિના વાહન ચલાવવું ગેરકાયદેસર છે.

લાઇસન્સ વગર ડ્રાઇવિંગ

માર્ગ દુર્ઘટનાઓ વધવાને કારણે સરકાર માટે સાવચેતીપૂર્વક વાહન ન ચલાવનારાઓ અને જેઓ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ વિના વાહન ચલાવે છે તેમની સામે કડક પગલાં લેવાનું આવશ્યક બની ગયું છે (છેવટે, તમારું ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ એક પરમિટ છે જે સાબિત કરે છે કે તમે વાહન ચલાવવું જાણો છો.  પ્રથમ સ્થાન!) કોઈપણ વ્યક્તિ ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ વિના ડ્રાઇવિંગ કરતી જોવા મળે તો તે તમારા રાજ્ય અને વાહનના આધારે રૂ. 5,000 સુધીના દંડ માટે જવાબદાર છે.

ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ વગર વાહન ચલાવવું અને અકસ્માતોનું કારણ બને છે

જો કોઈ લાયસન્સ વગર કાર ચલાવશે અને અકસ્માત કરશે તો તેનું લાઇસન્સ તરત જ રદ કરવામાં આવશે.  તેને/તેણીને રૂ.5,000/-નો દંડ અને/અથવા જેલની સજા કરવામાં આવશે જે પ્રથમ વખત 6 મહિના સુધી લંબાવવામાં આવશે.  પરંતુ બીજા ગુના પર, ડ્રાઈવરને 1 વર્ષ સુધીની જેલ થઈ શકે છે અને/અથવા રૂ. 10,000 સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.


નીચેની પરિસ્થિતિઓમાં શું કરવું?


1) જ્યારે તમે તમારું ડ્રાઈવિંગ લાઇસન્સ ગુમાવો છો


જો તમે તમારું ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ ગુમાવો છો, તો તરત જ તમારા વિસ્તારના પોલીસ સ્ટેશનની મુલાકાત લો અને તેમને જણાવો.  ફરિયાદ કરો અને F.I.R ફાઇલ કરો.  પછી નોટરી ઓફિસની મુલાકાત લો અને એફિડેવિટ પર હસ્તાક્ષર કરો જેમાં જણાવવું જોઈએ કે તમે તમારું ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ ગુમાવ્યું છે.


તમે ફરિયાદ કરી લો તે પછી, તમે તમારી એફિડેવિટ અને F.I.R ની નકલ સાથે ડુપ્લિકેટ લાયસન્સ માટે અરજી કરી શકો છો.


2) જ્યારે તમારું લાઇસન્સ ની મર્યાદા પૂરી થાય છે


જો તમારા લાયસન્સની સમયસીમા સમાપ્ત થઈ જાય, તો RTO પર ઉપલબ્ધ ફોર્મ 9 નો ઉપયોગ કરીને નવીકરણ માટે અરજી કરો.  ત્યારપછી તમારે તમારું ઓરિજિનલ એક્સપાયર થયેલું ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ, પાસપોર્ટ સાઇઝના ફોટોગ્રાફ્સ અને રડાર કાર્ડ સાથે જોડવાનું રહેશે.


FAQs


પ્રશ્ન 1: ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ કેટલા પ્રકારના હોય છે?

  1. લર્નર લાઇસન્સ (Learners Licence)

  2. કાયમી લાઇસન્સ (Permanent Licence)

  3. કોમર્શિયલ ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ (Commercial Driving licence)

  4. આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રાઇવિંગ પરમિટ (International Driving Permit)


પ્રશ્ન 2: ભારતમાં વાહન ની કેટેગરી શું છે?

  1. MC 50cc

  2. LMV-NT

  3. FVG/MCWOG

  4. MCX50CC

  5. MCWG

  6. HGMV

  7. HPMV


પ્રશ્ન 3: શું ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ રાખવું જરૂરી છે?

જો તમે ભારતમાં વાહન ચલાવવા માંગો છો તો ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ રાખવું ફરજિયાત છે.


પ્રશ્ન: 4 જો કોઈ લાઇસન્સ વિના વાહન ચલાવે તો શું થાય?

જો તમે લાયસન્સ વિના વાહન ચલાવો છો અને પોલીસ દ્વારા પકડાઈ જશો, તો તમને દંડ કરવામાં આવશે અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં કાર્યવાહી પણ કરવામાં આવશે.


આ પણ વાંચો :

Post a Comment

0 Comments