શ્રાવણ મહિના પર નિબંધ | શ્રાવણ મહિના નું મહત્વ | Shravan Mahina par Nibandh Gujarati | Shravan Mahina nu Mahatva in Gujarati

શ્રાવણ મહિનો શિવને અતિ પ્રિય છે. સમગ્ર માસ દરમિયાન ધાર્મિક કાર્યક્રમોમાં વ્યસ્ત રહે છે. શ્રાવણના આ મહિનામાં ઘણા વિશેષ તહેવારો ઉજવવામાં આવે છે. આપણા દેશની પરંપરાઓ આપણને હંમેશા ભગવાન સાથે જોડે છે, પછી તે એક દિવસનો તહેવાર હોય કે એક મહિનાનો ઉત્સવ હોય. દરેકનું પોતાનું મહત્વ છે. અહીં ઋતુઓની પણ પૂજા થાય છે. તેમની કૃતજ્ઞતા પોતાની રીતે વ્યક્ત થાય છે. હિંદુ કેલેન્ડરના મહિનાઓના નામ અને તેનું મહત્વ જાણો.


શ્રાવણ મહિનાને ભગવાન શિવની ભક્તિનો મહિનો પણ કહેવામાં આવે છે. તે ઉનાળાની ઋતુ પછી આવે છે અને લોકોને ઉનાળાના પ્રકોપથી રાહત આપે છે. શ્રાવણ  મહિનામાં પુષ્કળ વરસાદ પડે છે જેના કારણે વાતાવરણ ખુશનુમા બની જાય છે. આવા સમયે લોકો તેમના પરિવાર સાથે ફરવા જાય છે અને શ્રાવણ ના ખુશનુમા વાતાવરણનો આનંદ માણે છે. શ્રાવણ મહિનામાં સર્વત્ર હરિયાળી જોવા મળે છે અને વાતાવરણ ઠંડું થઈ જાય છે. શ્રાવણ મહિનામાં હવાની ગુણવત્તામાં પણ વધારો થાય છે.

Table Of Contents 

શ્રાવણ મહિના નું મહત્વ | Shravan / Sawan Month Mahatva in Gujarati 

હિન્દુ કેલેન્ડરમાં વર્ષમાં કુલ 12 મહિના હોય છે જેમાંથી એક શ્રાવણ મહિનો છે. આ મહિનો દર વર્ષે વરસાદની મોસમના જુલાઈ અને ઓગસ્ટની વચ્ચે રહે છે, તેથી તેને વરસાદનો મહિનો પણ કહેવામાં આવે છે કારણ કે આ સમયે ખૂબ વરસાદ પડે છે. આ માસને હિન્દુ આસ્થાનું પ્રતિક પણ માનવામાં આવે છે કારણ કે આ મહિનામાં હિન્દુઓ ખાસ કરીને ભગવાન શિવની પૂજા કરે છે. આ સમય ખેતીની દૃષ્ટિએ પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે આ સમયે ખેડૂતો તેમના પાકની વાવણી પણ કરે છે.

શું છે શ્રાવણ મહિનાની વિશેષતા?

શ્રાવણ સોમવારે ભારતના તમામ મંદિરોમાં હર હર મહાદેવ અને બોલ બમ બોલના ગુંજ સંભળાશે. શ્રાવણ માસમાં શિવ-પાર્વતીની પૂજા ખૂબ જ ફળદાયી છે. તેથી જ સાવન માસનું ખૂબ મહત્વ છે. શ્રાવણ કેમ ખાસ છે? હિંદુ ધર્મની પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર સાવન માસને દેવતાઓના દેવતા ભગવાન શિવનો મહિનો માનવામાં આવે છે.

શ્રાવણ મહિનો શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?

શ્રાવણ મહિનાનો મહિમા: આ શ્રાવણ માસમાં ભગવાન શિવના ભક્તો તેમની ભક્તિમાં લીન થઈ જાય છે. પંચાંગ અનુસાર જો જોવામાં આવે તો વર્ષના પાંચમા માસને શ્રાવણ માસ કહેવાય છે. હિંદુ ધર્મમાં એવું માનવામાં આવે છે કે શ્રાવણ મહિનામાં ભગવાન શિવની પૂજા કરવાથી તેઓ પ્રસન્ન થાય છે અને તેમના ભક્તોની તમામ મુશ્કેલીઓનો નાશ કરે છે.


આ પણ વાંચો: 

શ્રાવણ મહિના ના સોમવાર નું મહત્વ | Shravan Mahina Na Somvar Nu Mahatva 

લોકોને ભગવાન સાથે જોડવા અને ભગવાનની ભક્તિ માટે શ્રાવણ મહિનો શ્રેષ્ઠ છે. દરેક જગ્યાએ મંદિરોમાં લોકોની ભીડ, ભજન-કીર્તનનો નાદ, મંત્રોચ્ચાર અને મોટા મેળાઓનું આયોજન આ મહિનાનું મહત્વ વધારે છે. શ્રાવણ મહિનામાં મહિલાઓ ઉપવાસ કરે છે અને તેમના પરિવારના સ્વાસ્થ્ય માટે પ્રાર્થના કરે છે. ભક્તોની સૌથી વધુ ભીડ સાવન મહિનામાં જ થાય છે. ભારતમાં પ્રસિદ્ધ ભગવાન શિવના ભક્તો દ્વારા કરવામાં આવતી કંવર યાત્રા પણ શ્રાવણ મહિનામાં કરવામાં આવે છે.


શ્રાવણ મહિનો ખેડૂતો માટે પણ મહત્વનો છે કારણ કે આ સમયે ખેડૂતો અનેક પ્રકારના અનાજ, શાકભાજી અને ફૂલો વગેરેની વાવણી કરે છે. ડાંગર, મકાઈ, જુવાર, બાજરી, સૂર્યમુખી અને અનેક પ્રકારની શાકભાજી વગેરેની વાવણી શ્રાવણ મહિનામાં કરવામાં આવે છે.

કહેવા માટે તો શ્રાવણ નો મહિનો હિંદુ ભક્તિનો મહિનો છે, પરંતુ શ્રાવણ આ મહિનો દરેક માટે રાહતનો મહિનો છે. એપ્રિલથી જૂન સુધીની કાળઝાળ ગરમીના કારણે મનુષ્ય અને પશુ બંનેને તકલીફ પડે છે, વૃક્ષો, છોડ,

નદીઓ, નહેરો, તળાવો અને કૂવાઓ સુકાઈ જાય છે અને ઘણી જગ્યાએ દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે જેના કારણે લોકો દયનીય બને છે. શ્રાવણ માસમાં પડેલો ભારે વરસાદ ધરતીના આ દયનીય વાતાવરણને નવજીવન આપે છે અને સર્વત્ર ખુશીની નવી લહેર છવાઈ જાય છે.

શ્રાવણ મહિનાના તહેવાર | Festival of Shravan Month 

શ્રાવણ મહિનો માત્ર ભક્તિ માટે જ પ્રસિદ્ધ નથી, પરંતુ આ મહિનામાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ હિંદુ તહેવારો પણ આવે છે. આ પણ એક કારણ છે જેના કારણે હિંદુ ધર્મમાં શ્રાવણ મહિનાની માન્યતા આટલી વધારે છે. શ્રાવણ મહિનામાં ઉજવાતા મુખ્ય હિંદુ તહેવારો રક્ષાબંધન, નાગ પંચમી અને શીતળા સાતમ છે. શ્રી કૃષ્ણ જન્માષ્ટમીનો તહેવાર શ્રાવણ મહિનાની પૂર્ણિમાના 7 દિવસ પછી અષ્ટમીના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે.

શ્રાવણ મહિના ની શિવરાત્રી

એક વર્ષમાં કુલ 12 શિવરાત્રી આવે છે, જેમાંથી એક સાવન મહિનામાં આવતી શિવરાત્રિ છે, જેને આપણે સાવનની શિવરાત્રી તરીકે જાણીએ છીએ. સાવન મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્દશી તિથિના રોજ સાવનની શિવરાત્રી આવે છે. આ દિવસનું હિન્દુઓ માટે ઘણું મહત્વ છે કારણ કે એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસનો ઉપવાસ અને પૂજા ભગવાન શિવ અને માતા પાર્વતી બંને માટે કરવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન શિવના મંદિરોમાં હજારો ભક્તો ઉમટી પડે છે. વર્ષની બીજી શિવરાત્રી સૌથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, જેમાં પ્રથમ ફાલ્ગુનની મહાશિવરાત્રિ અને સાવનની શિવરાત્રી છે, જેને હિન્દુ ધર્મમાં ઘણી માન્યતા છે.

કંવર તીર્થયાત્રીઓ પણ ભગવાન શિવના મંદિરોમાં જલાભિષેક કરે છે મુખ્યત્વે શવરાત્રિના દિવસે.

જો તમે શ્રાવણ મહિના ના સોમવારે ઉપવાસ કરશો તો શું થશે?

શ્રાવણ સોમવાર વ્રત ફળો


સોમવારે નિયમિત ઉપવાસ કરવાથી ભગવાન શિવ અને દેવી પાર્વતીની કૃપા થાય છે. જીવન સંપત્તિથી ભરેલું છે. ભગવાન શિવ તમામ દુષ્ટતા દૂર કરે છે અને ભક્તોના કષ્ટો દૂર કરે છે.

શ્રાવણ મહિનામાં શું કરવું અને શું ન કરવું?

શ્રાવણ સોમવાર વ્રત દરમિયાન ભૂલથી પણ ન કરો આ વસ્તુઓનું સેવન


જે લોકો શ્રાવણ મહિના ના સોમવારનું વ્રત કરે છે તેઓ ભોજન કરતા નથી. સોમવારના ઉપવાસના નિયમ મુજબ, ઉપવાસ દરમિયાન લોટ, ચણાનો લોટ, મેંદા, સત્તુ અનાજ અને અનાજનું સેવન કરવામાં આવતું નથી. આ સિવાય માંસ, વાઇન, લસણ, ડુંગળી વગેરેનું સેવન પણ થતું નથી.


આ પણ વાંચો : 

FAQs: શ્રાવણ મહિના પર વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો 


પ્રશ્ન : સાવન (શ્રાવણ) કોને કહેવાય છે?

જવાબ: હિંદુ કેલેન્ડરનો પાંચમો મહિનો સાવન મહિનો કહેવાય છે.


પ્રશ્ન : આ મહિનાનું નામ શ્રાવણ કેવી રીતે પડ્યું?

જવાબ : શ્રાવણ નક્ષત્રની પૂર્ણિમા આ મહિનામાં આવે છે, તેથી આ મહિનાને શ્રાવણ કહેવામાં આવે છે.


પ્રશ્ન : ભગવાન શિવ માટે શ્રાવણ મહિનો શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?

જવાબ: આખા શ્રાવણ માસમાં દેવી પાર્વતીએ ભગવાન શિવને પામવા માટે તેની પૂજા કરી, જેનાથી પ્રસન્ન થઈને ભગવાન શિવે પાર્વતીને પોતાની પત્ની તરીકે સ્વીકાર્યા, તેથી આ મહિનો ભગવાન શિવને ખૂબ જ પ્રિય છે.આ માસમાં શિવની પૂજા કરવામાં આવે છે.


પ્રશ્ન : શ્રાવણ માસમાં સોમવારનું શું છે મહત્વ?

જવાબ: સોમવારને ભગવાન શિવનો દિવસ માનવામાં આવે છે અને સાવનનો મહિનો ભગવાન શિવનો પ્રિય મહિનો હોવાને કારણે લોકો ખાસ કરીને શવનના સોમવારે ભગવાન શિવની પૂજા કરે છે.

Post a Comment

0 Comments